6 dingen die je nog niet wist over braille #wereldbrailledag

Dat blinden braille lezen, weet iedereen. Maar er is nog veel meer interessants te vertellen over dit op het eerste gezicht ingewikkelde schrift. Wist je bijvoorbeeld dat er ook braille bestaat voor muzieknoten?

brailletekens

Een brailleteken kan maximaal uit zes puntjes bestaan. Als alle puntjes voelbaar zijn, staan er drie puntjes onder elkaar en twee puntjes naast elkaar. Een letter is te herkennen aan waar de puntjes staan. Zo wordt de letter A weergegeven door alleen het puntje linksboven (puntje 1), de B door het puntje linksboven en het puntje daaronder (puntjes 1 en 2), de c door het puntje linksboven en het puntje rechtsboven (puntjes 1 en 4), etc. Zo is er voor iedere letter en een flink aantal leestekens een unieke puntencombinatie die dat teken weergeeft en dat geeft veel mogelijkheden zoals bijvoorbeeld een Rubic’s Kubus in Braille.
 

rubics kubus in braille

Braille is geïnspireerd op het leger

In 1819 ontwikkelde de Franse artillerieofficier Charles Barbier een speciaal nachtschrift, waarmee zijn manschappen ook in het donker berichten konden overbrengen aan het front. Het was een systeem waarbij men via reliëfcodes in een rooster met 12 punten bepaalde boodschappen kon doorgeven. Dit inspireerde de toen 10-jarige Louis Braille (1809-1852) tot het ontwikkelen van het brailleschrift zoals wij het nu kennen.

Braille in andere talen

Er bestaat ook braille in andere talen. Zo wordt elk Chinees teken in braille door één tot drie letters weergegeven. Fun fact: Arabisch braille wordt, in tegenstelling tot het Arabische schrift voor zienden, van links naar rechts gelezen. 

brailleleesregels

Er bestaan brailleleesregels, die tekst op een computerscherm kunnen omzetten in braille.De aanpassing op een computer geeft door wat er te zien is op het scherm, en de brailleleesregel geeft dit weer in braille. De puntjes van de leesregel kunnen omhoog en omlaag gaan, zodat ze steeds andere letters kunnen vormen. Overigens zijn er kleine verschillen tussen computerbraille en standaard braille; met twee extra puntjes kan de computer bijvoorbeeld aangeven dat iets onderstreept of geselecteerd is.

Afbeelding van Brailleer Machine: Braille-Sense-U2-Mini-1

Bekijk een volledig overzicht van in Nederland beschikbare brailleleesregels bij Babbage

braillemuzieknotenschrift

Er bestaat ook braillemuzieknotenschrift.Dit ziet er heel anders uit dan gewoon notenschrift: de noten staan niet onder of boven, maar achter elkaar. Er wordt dus niet gewerkt met een notenbalk, zoals bij notenschrift voor zienden. Er zijn maar heel weinig mensen die braillenotenschrift kunnen lezen.

uitleg van muziek notatie in braille

Of dan toch maar Dominos spelen in Braille?

domino stenen met braille gemaakt door mevrouw Michèle Samoyau

zelf braille maken?

Met een zogenaamde brailleermachine kun je zelf braille maken. De bekendste is een Perkins brailleermachine. Je kunt hier een papier in draaien en vervolgens correspondeert elk van de zes toetsen met één van de puntjes van een brailleletter. Om een letter te typen, druk je tegelijkertijd de puntjes in die je nodig hebt om de letter te vormen.

brailleer machine

…of lees hier hoe je jouw tekst kunt opsturen naar Passend Lezen, zij printen het dan voor je uit in Braille.

Auteur: Lucas de Jong