Studeren met een visuele beperking: “Dat kan wél!”

Bij Stichting Ctalents willen we jongeren met een visuele en/of auditieve beperking inspireren om hun talenten en ambities te ontdekken en hun dromen waar te maken. Een belangrijke stap hiernaartoe is het volgen van een mbo-, hbo- of wo-studie. Maar hoe kun je je opleiding voltooien als je blind of slechtziend bent? Hieronder enkele tips. Ook kun je doorklikken naar de ervaringen van Floris en Tessa, twee studenten met een visuele beperking. Ikzelf (Lucas) ben blind en heb eveneens een studie afgerond, dus ik heb ook mijn eigen ervaringen beschreven.

Foto van Tessa

Aanpassingen en hulpmiddelen

Als je als blinde of slechtziende gaat studeren, heb je vaak aanpassingen nodig om de studie goed te kunnen volgen. Zo is er spraak- en vergrotingssoftware voor op een laptop, zodat je de studieboeken en collegeslides kunt lezen en de opdrachten kunt maken. De programma’s die tekst kunnen uitspreken en vergroten, worden screenreaders genoemd; voorbeelden zijn JAWS, Supernova en NVDA. Deze programma’s kunnen ook een brailleleesregel aansturen. Boeken kunnen worden omgezet naar voor screenreaders leesbare Word-bestanden. Dit gebeurt door Dedicon, maar dan moet wel op tijd bekend zijn welke boeken gebruikt gaan worden. Het is goed hier rekening mee te houden.

Aangepaste tentamens

Bij tentamens is het vaak mogelijk extra tijd te krijgen, wanneer het lezen van tentamenvragen of lesstof langzamer gaat. Ook kun je vragen om een vergroot tentamen, als je daar baat bij hebt. Tentamens kun je meestal op een laptop met aanpassingen maken, maar soms zijn mondelinge tentamens een betere optie. Sommige scholen willen dat je niet je eigen laptop maar een laptop van school gebruikt, maar dat kan alleen als daar dezelfde software op zit als op je eigen laptop zodat je niet bezig hoeft te zijn met hoe het werkt.

Collegezaal

Stage en studievertraging

Als je voor je opleiding een stage moet doen, kun je vragen of de school kan ondersteunen in het zoeken naar een geschikte stageplaats. Niet alle werkgevers zien het namelijk zitten om een blinde of slechtziende student aan te nemen. In extreme gevallen kan dit leiden tot studievertraging, maar vaak is het mogelijk een jaar extra studiefinanciering of andere toeslagen te krijgen als je door je beperking studievertraging oploopt. Zie de website van DUO voor meer informatie over studeren met een beperking.

Meer energie

Regelmatig hebben (vooral slechtziende) studenten te kampen met vermoeidheid. Studeren als slechtziende kost vaak meer energie omdat je meer moeite hebt om te lezen wat er staat, maar ook omdat de weg zoeken binnen de gebouwen niet altijd een sinecure is. Als dit problemen oplevert of als je hierbij moeilijkheden verwacht, is het raadzaam hierover in gesprek te gaan met een studentendecaan of studieadviseur.

Tips voor sociale contacten

Het studentenleven is natuurlijk niet alleen maar studeren. Uitgaan, verenigingen en vrienden spelen ook een belangrijke rol voor veel studenten. Ook dit is iets wat niet altijd even gemakkelijk gaat als je blind of slechtziend bent. Je kunt dit ook op voorhand met een decaan of studieadviseur bespreken. Mogelijk kun je gekoppeld worden aan een ouderejaars student met dezelfde functiebeperking, of misschien zijn er trainingen hoe je hiermee om kunt gaan. Ook kan het zijn dat er bepaalde settings zijn waarin het leggen van contact gemakkelijker gaat, bijvoorbeeld een studenten- of studievereniging.

Ervaringen

Ben je benieuwd hoe visueel beperkte studenten hun studietijd hebben ervaren? Lees dan één van de volgende ervaringsverhalen:

Auteur: Lucas de Jong

Foto van Lucas